Wat is Taalgericht vakonderwijs (TVO)
Taalgericht vakonderwijs (TVO) is een onderwijsaanpak waarbij docenten in hun vaklessen (zoals geschiedenis, biologie, wiskunde) naast de vakinhoudelijke doelen óók expliciete taaldoelen stellen, zodat leerlingen de specifieke taal van het vak leren gebruiken en zo zowel vakinhoudelijk als taalvaardig sterker worden, door middel van contextrijk leren, veel interactie en gerichte taalsteun. Het idee is dat taal, leren en denken onlosmakelijk verbonden zijn, en dat leerlingen door te oefenen in de vaktaal het vak beter begrijpen.
Huidige situatie op veel scholen in het VO
- De algemene taalvaardigheid van leerlingen (woordenschat en technisch lezen) lijkt achteruit te gaan
- Leerlingen hebben steeds meer hulp nodig bij het gebruik van strategieën bij onder meer het maken van opdrachten
- Er is geen overkoepelende visie vanuit evidence-based theorieën over de rol van taal bij leren (bij de vakken)
- Het is zoeken naar hoe de docent ruimte kan maken voor taalgericht lesgeven
- Er zijn verschillende middelen (bijvoorbeeld handboek Taalgericht Vakonderwijs, Coöperatieve leerstrategieën, Sterk taalgericht vakonderwijs), die gebruikt worden om taalsteun te geven. Deze middelen worden naar eigen inzicht van de individuele docent ingezet en er is vaak nauwelijks overleg met collega’s hierover.
- Het ontbreekt vaak aan concrete afspraken over hoe taalondersteuning op school in te zetten om tot een duurzame verbetering van de taalvaardigheid van leerlingen te komen.
Dienstverlening IJsselgroep
Om samen verbeteringen te realiseren als het gaat om TVO staan de volgende punten centraal in de dienstverlening:
- Visie: het realiseren van een schoolbrede, evidence-based visie op de rol van taal bij leren. Aansluitend op de kennis en inzichten van Taalgericht vakonderwijs.
- Gezamenlijke aanpak: om de terugloop in taalvaardigheid in de breedte weer opwaarts te kunnen brengen, is er een gezamenlijke aanpak nodig , zodat continuïteit in taalondersteuning voor leerlingen dagelijks, in alle lessen plaatsvindt.
- Praktijk: de gezamenlijke aanpak wordt geconcretiseerd door implementatie-ondersteuning en professionalisering van docenten.
Onze aanpak is gebaseerd op drie kernprincipes:
- Integraal: Taalgericht vakonderwijs is onlosmakelijk verbonden met vakdidactiek. Het draait om de wisselwerking tussen vakinhoud en taalontwikkeling. Dit is waardevol voor alle leerlingen, niet alleen als 'vangnet' voor enkelen.
- Vakspecifiek: De unieke aard van elk vak staat centraal. De professionalisering verbindt taal altijd met de specifieke manier van denken, werken en leren binnen dat vak.
- Duurzaam: De externe ondersteuning is tijdelijk en richt zich op de autonomie van de school, met actieve betrokkenheid van de schoolleiding. De trajecten zijn meerjarig om de beoogde verankering te realiseren.
Fasen
Het traject is opgebouwd uit verschillende fasen. De eerste fase richt zich op het creëren van bewustwording op het gebied van de taalvaardigheid van leerlingen, de rol van alle docenten hierin, inzicht in wat er al gebeurt en waar de kansen liggen. Dit doen we onder andere met een schoolbrede introductie en het bespreken van de visie van de school op taalontwikkeling van de leerlingen op jouw school. Latere fasen bouwen hierop voort met bijvoorbeeld verdiepende thema's, professionalisering en coaching, totdat de school zelfsturend is en de externe begeleider een coachende rol aanneemt.
De voordelen
- Je ontwikkelt en werkt vanuit een schoolbrede, evidence-based visie op de rol van taal bij leren
- De visie van jouw school wordt via professionalisering en coaching on the job doorvertaald naar de praktijk
- Taalgericht vakonderwijs is verbonden met vakdidactiek
- Geen pleisters plakken maar een duurzaam meerjaren-traject
- Jouw huidige en gewenste situatie staan centraal
Adviseurs
Onze adviseurs zijn inhoudelijk sterk als het gaat om taal- en leesonderwijs en TVO. Het grote voordeel is dat zij dit combineren met kennis en ervaring als het gaat om didactiek en klassenmanagement.
Platform Taalgericht Vakonderwijs
Onze senioradviseurs zijn namens IJsselgroep aangesloten bij het Platform Taalgericht Vakonderwijs. Het Platform is een samenwerkingsverband van expertorganisaties uit Nederland en Vlaanderen, die zich op verschillende manieren bezighouden met taalgericht vakonderwijs en taalbewust lesgeven: onderzoekscentra, hogescholen met lerarenopleidingen, onderwijsadviesbureaus, vak- en curriculumspecialisten en beleidsmakers.