Terug naar hoofdinhoud

Blog

Training ‘effectief leerkrachtgedrag bevorderen’

Gepubliceerd op 17 april 2026

Onderwijsadviseurs en zorgprofessionals van IJsselgroep werken steeds vaker samen tijdens de dienstverlening voor scholen. Met elkaar aan de slag op het snijvlak van onderwijs en zorg. Het uitwisselen van kennis en ervaring is hierbij essentieel. Aan de training 'effectief leerkrachtengedrag bevorderen’ van Mirella van Minderhout van Bureau Mind namen dan ook gedragswetenschappers en onderwijsadviseurs deel: in de mix. En als je dan ook nog een trainer hebt die beide werelden kent en begrijpt, dan is succes verzekerd. 

Onderwijs en zorg

“Bij inclusief  onderwijs gaat het niet om het kind alleen”, vertelt Hettie Lichtenberg (manager Onderwijs en Zorg). “Bij zorgen is het belangrijk om eerst kritisch naar de onderwijscontext te kijken: hoe is het didactisch/pedagogisch handelen en hoe is de professionele relatie/communicatie met de leerling? Je ziet duidelijk de beweging van het leerling-denken (kindkenmerken) naar de hulpvragen van de leerkracht. Wat kun je doen voor dit kind? Wat betekent dit voor de groep, voor het cluster en voor de school? Door met elkaar op zoek te gaan naar antwoorden die werken in de praktijk, wordt het onderwijs alleen maar beter.” Wat goed is voor één kind, is vaak goed voor velen.

Verschuiving

Gedragswetenschappers schuiven vaak aan bij ondersteuningssteams, basisteams of zorgteams. Ze hebben consultatiegesprekken met ib’ers/kc’ers en verschillende onderwerpen komen aan bod, zoals beleid en leerlingen waar zorgen over zijn (mogelijk het leren en/of gedrag). In toenemende mate ondersteunen ze ook leerkrachten. De volgende vraag staat steeds vaker centraal: hoe maak ik mijn onderwijs beter voor dit kind en voor alle andere kinderen in deze groep? Hettie geeft aan “Natuurlijk doen we ook onderzoek als dat helpt. Maar onderzoek kan ook een goede observatie in de klas zijn. Om dan samen met de leerkracht een vertaalslag te maken naar professioneel handelen.”

“Er is een verschuiving van korte termijn (lees: kun je dit kind onderzoeken) naar lange termijn (lees: help ons met het realiseren van inclusief onderwijs).”

Hettie Lichtenberg | manager onderwijs en zorg

De leerkracht en inclusief onderwijs

“Uiteraard snappen wij dat er al veel wordt gevraagd van leerkrachten”, vervolgt Hettie. “Toch is de leerkracht de sleutel. En wij merken in de praktijk dat leerkrachten zich steeds meer bewust zijn dat ze een positieve invloed hebben op zowel het gedrag als het leren van kinderen. En ze kunnen dat als geen ander. Ook bij kinderen waarbij het gedrag als complex wordt ervaren. Mindset en leerkrachtvaardigheden spelen hierbij een grote rol. Leerkrachten bepalen dan ook voor een groot deel de mate van succes als het gaat om inclusief onderwijs. Tijdens de training stond de reflectie op het eigen handelen van leerkrachten centraal. Vanuit onderwijs én zorg.

Meer naar de voorkant

Hettie vertelt: “Waar deze training ook aan bijdraagt is dat we meer tijd besteden ‘aan de voorkant’. Dus niet ‘we komen voor een leerling en we gaan met deze leerling aan de slag’. Nee, we gaan eerst in gesprek met de leerkracht en gaan dan observeren. Hierbij is het grote voordeel dat onze zorgprofessionals snappen hoe het onderwijs in de praktijk werkt. Dit zie je terug in de kwaliteit en de praktische toepasbaarheid van het advies.”

Observeren

Tijdens deze trainingsmiddag ging het vooral om het observeren:

  • Wat zien we?
  • Waar willen we naar kijken?
  • Hoe zit het met je eigen bias?
  • Hoe krijg je de vragen (en antwoorden) goed helder: is het didactiek, is het pedagogiek, is het relatie met de leerling of de communicatie?

“Het samen met de leerkracht aan de voorkant helder krijgen van de hulpvraag: dat is essentieel”, vertelt Hettie. “En dan past dat wat je doet ook veel beter.” Ook is de groep aan de slag gegaan met ‘moeten en willen’ en versterkend observeren.

Het onderwerp van de volgende trainingssessie is de relatie leerkracht-leerling. De training bestaat uit twee trainingsmiddagen, drie online learnings en twee intervisies.

In de mix

Aan de training nemen 25 collega’s deel. En ook hier zie je de combinatie van onderwijs en zorg: onderwijsadviseurs en zorgprofessionals van IJsselgroep zitten door elkaar en leren met elkaar. Want alleen dan krijg je echte juiste kruisbestuiving. Onderwijs, pedagogiek, didactiek en gedrag liepen naadloos in elkaar over. Net als in de praktijk op school. Of zoals een deelnemer na afloop zei:

“Hey, dit moeten we ook gaan doen in als het gaat om de verslaglegging in de GGZ.”

Dus er worden ook weer andere lijntjes gelegd. 

Waarom met Mirella

“Mirella past precies bij onze visie op het ‘mixen’ van onderwijs en zorg”, benadrukt Hettie. Zij heeft niet alleen een onderwijskundige studie gedaan, maar is ook orthopedagoog. En ze kent de praktijk. Hierdoor schakelt zij snel van bijvoorbeeld gedragsonderzoek naar didactiek of pedagogiek in de klas. Een verademing.

Meer informatie?

Heb je vragen of wil je meer weten over de dienstverlening rond inclusief onderwijs? Neem contact op met Hettie Lichtenberg.

Hettie Lichtenberg

hettie.lichtenberg@ijsselgroep.nl
06 22 93 86 48